Serenity

Dies Lunae

Η λατινική ονομασία της Δευτέρας. Hμέρα της Σελήνης.

Βάλτε της όποιο χρώμα θέλετε. Αλλά να ξέρετε πως η παράδοση τη θέλει

μπλε

_______________________________________________________________

Dies Martis

Tρίτη, Ημέρα του Άρη. Αρχαία ονομασία: Αρειώνη.

Μέρα παραδοσιακά βαμμένη σε κόκκινο – κατά προτίμηση κόκκινο της φωτιάς – και στο χρώμα του σκουριασμένου σίδηρου. Εναλλακτικά, αν προτιμάτε τα φωτεινά χρώματα, βάλτε της κίτρινο ή κροκκί.

Ετυμολογικά και μυθολογικά στοιχεία:
λατ. dies Martis, «ημέρα τού Άρη».

Στις λατινογενείς γλώσσες: γαλλ. mardi, ισπ. martes, ιταλ. martedi, ρουμ. marti.

Στις κελτικές γλώσσες (από λατ.): ιρλ. mairt, ουαλ. dydd mawrth.

Στο θεό Mars των Ρωμαίων τα γερμανικά φύλα αντιστοίχισαν τον γοτθικό θεό τού πολέμου *Teiwa, ο οποίος στο σκανδιναβικό πάνθεο ήταν γνωστός ως Týr και απαντά επίσης με τα ομόρριζα ονόματα Tīw, Tīg και *Þing.

Στις γερμανικές γλώσσες: αρχ. γερμ. *Teiwa-daga > παλ. αγγλ. tīwesdœg (> αγγλ. Tuesday), παλ. σκανδ. tisdagr (> σουηδ. tisdag, δαν. tirsdag, ισλ. þriðjudagur), μέσ. κάτω γερμ. dingesdach (> γερμ. Dienstag, ολλ. dinsdag).

Στα ψηφία της (αρχαίας) ρουνικής γραφής (οι επονομαζόμενοι και ‘ρούνοι’), ο Týr είναι το σύμβολο του πολεμιστή. Ο Σκανδιναβός θεός, του οποίου φέρει το όνομα, σύμφωνα με το μύθο, θυσίασε το χέρι του, προκειμένου να πιάσει και να δέσει τον Fenrir, ένα τερατώδη λύκο, που απειλούσε να καταβροχθίσει τον κόσμο. Ο Týr είναι επίσης ο θεός της δικαιοσύνης.

_______________________________________________________________

Dies Mercurii

Τετάρτη, Ημέρα του Ερμή. Αρχαία ονομασία: Ερμειώνη.

Τα χρώματα που αντιστοιχούν στον πρώτο πλανήτη του ηλιακού συστήματος είναι: ασημί, γαλάζιο, κίτρινο, μπλε του ουρανού, φωτεινό μπλε, γαλάζιο, γκρι, αλλά και το χρώμα του περιστεριού.

Ετυμολογικά και μυθολογικά στοιχεία:

Λατ. dies Mercurii «ημέρα τού Ερμή». Ως γνωστό, στο ρωμαϊκό πάνθεο, ο Mercurius – το όνομα του οποίου προέρχεται από τη λατινική λέξη “merx” (εξ ου και merchandise, εμπόρευμα) – ήταν ο θεός του εμπορίου. Δανείστηκε τα περισσότερα από τα χαρακτηριστικά του από τον αντίστοιχο αρχαιοελληνικό Ολύμπιο Ερμή, θεό των συνόρων και των ταξιδιωτών που τα διέσχιζαν, των ποιμένων, των ρητόρων, της ευστροφίας και ετοιμότητας του πνεύματος, της λογοτεχνίας και των ποιητών, του αθλητισμού, των μέτρων και σταθμών, των εφευρέσεων, του εμπορίου, αλλά και της … κατεργαριάς των κλεφτών! (Έως κι αυτοί είχαν το θεό τους…)

Λατινογενείς γλώσσες: γαλλ. mercredi, ισπ. miércoles, ιταλ. mercoledi, ρουμ. miercuri.

Κελτικές γλώσσες (από λατ.): ουαλ. dydd mercher.

Γερμανικές γλώσσες (μετάφρ. τού λατ.· στον θεό Mercurius των Ρωμαίων τα γερμανικά φύλα αντιστοίχισαν τον σκανδιναβικό θεό Odin (Ουντέν), γνωστό επίσης ως Wōdin, Wuotan): παλ. σκανδ. ōðinsdagr (> σουηδ. onsdag, δαν. onsdag), παλ. κάτω γερμ.*wōðinsdœg (> αγγλ. Wednesday, ολλ. woensdag).

O Odin (Old Norse Óðinn) θεωρείται ο βασιλιάς των θεών στη σκανδιναβική μυθολογία και στο σκανδιναβικό παγανισμό. Το όνομά του σχετίζεται με τη λέξη oðr, που σημαίνει “διέγερση” (“excitation”), “μανία” (“fury”) ή “ποίηση”, και ο ρόλος του, όπως συνηθίζεται στο σκανδιναβικό πάνθεο είναι πολύπλοκος: θεός της σοφίας, του πολέμου, της μάχης και του θανάτου, όπως επίσης της μαγείας, της ποίησης, της προφητείας, της νίκης και του κυνηγιού. Ο Odin απέκτησε τη σοφία των αιώνων πίνοντας από τα εξαγνιστικά ύδατα του πηγής του θεού Mímir, χάνοντας όμως το ένα του μάτι ως αντίτιμο.

Αγγλ. Wednesday > Wednes dei (Middle English)> Wodnes dæg (Old English), που σημαίνει “ημέρα του Woden”, θεού των Αγγλοσαξόνων στην Αγγλία μέχρι περίπου τον 7ο αι. μ.Χ. Η ονομασία Wodnes dæg μοιάζει με την ονομασία Othinsdagr (“Odin’s day”) [Old Norse] που είναι μια πρώιμη μετάφραση του λατινικού dies Mercurii.

Παρά το γεγονός ότι ο Ερμής και ο Woden (βασιλιάς των γερμανικών θεών) δεν είναι ισότιμοι στους ρόλους τους, και οι δύο οδηγούσαν τις ψυχές των νεκρών στον κάτω κόσμο. Και ο Odin, όπως και ο Eρμής, ήταν ‘ψυχοπομπός’. Οι Βαλκυρίες ήταν οι όμορφες παρθένες του Odin, που πήγαιναν στα πεδία της μάχης για να περισυλλέξουν τους άξιους πεσόντες. Οι πολεμιστές αυτοί θα κάθονταν στη συνέχεια στην “τράπεζα του Odin” (Odin’s table) στη Valhalla, όπου θα επιδίδονταν σε γιορτές και μάχες (!), ώσπου να πολεμήσουν στη μάχη που θα δοθεί στο τέλους του κόσμου, την επονομαζόμενη Ragnaroek (Ράϊναρυκ), τη ‘μοίρα των θεών’.

Τέλος για να πιάσουμε και την αστρολογία (μη μείνει κι αυτή παραπονεμένη), ο Eρμής είναι ο πλανήτης της επικοινωνίας. Ζωδιακά, είναι ο κυβερνήτης των Διδύμων και της Παρθένου.

______________________________________________________________

Dies Jovis

Πέμπτη, Ημέρα του Δία. Αρχαία ονομασία: Διώνη

Πλανήτης: Φαέθων ή Δίας. Πρόκειται για τον πέμπτο και μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού συστήματος και τον τέταρτο πιο λαμπρό στον ουρανό μετά τον Ήλιο, τη Σελήνη και την Αφροδίτη. Η μάζα του είναι 2,5 φορές μεγαλύτερη από τη μάζα όλων των υπόλοιπων πλανητών μαζί. Συγκριτικά με τη Γη (βλ. εικόνα παρακάτω), είναι μεγαλύτερος 318 φορές σε μάζα και 1300 φορές σε όγκο… Α, έχει και 63 δορυφόρους…

Τα χρώματα που αντιστοιχούν στον πλανήτη-γίγαντα είναι: φούξια, κόκκινο μαζί με πράσινο, σταχτί, πράσινο της θάλασσας, βαθύ μπλε, πορφυρό, γαλάζιο, αλλά και η μείξη κίτρινου και πράσινου.

Ετυμολογικά και μυθολογικά στοιχεία:

Λατ. dies Jovis «ημέρα του Δία» (ον. Ζευς, γεν. Διός), ύψιστης θεότητας του αρχαιοελληνικού πανθέου, θεού του ουρανού και του κεραυνού.

Λατινογενείς γλώσσες: γαλλ. jeudi, ισπ. jueves, ιταλ. giovedi, ρουμ. joui.

Γερμανικές γλώσσες (στις οποίες ο Ζευς ταυτίστηκε με τον σκανδιναβικό θεό του κεραυνού, που ήταν γνωστός ως Thor ή Þor): παλ. σκανδ. þōrsdagr «ημέρα του κεραυνού» (> σουηδ. torsdag, δαν. torsdag), παλ. άνω γερμ. donarestag (> γερμ. Donnerstag, ολλ. dondersdag), παλ. αγγλ. þunersdæg (> αγγλ. Thursday).

Ο Thor (ή στα γερμανικά Donnar/Donner) είναι ο κοκκινομάλλης και γενειοφόρος θεός του κεραυνού και της αστραπής στη γερμανική και σκανδιναβική μυθολογία. Είναι γιος του Ουντέν (Odin) και της Γιούουρ (Jord). Ενώ ο Ουντέν είναι θεός των ισχυρών και αριστοκρατικός, ο Θωρ είναι περισσότερο ένας κοινός άντρας, που συχνά συνασπίζεται με τους ανθρώπους εναντίον άλλων θεών.

Κατά τη διάρκεια του Ράϊναρυκ (Ragnaroek), ο Θωρ θα σκοτώσει και θα σκοτωθεί από τον Γιούουρμυνγκαν (Jormungand), ένα θαλάσσιο ερπετό της σκανδιναβικής μυθολογίας, γνωστό ως Ερπετό του Midgard ή Ερπετό του Κόσμου.

Περαιτέρω διευκρινιστικά:

Το Midgard (Μίντγκαρ) είναι το βασίλειο των ανθρώπων στη σκανδιναβική μυθολογία. Το όνομα Midgard έγινε ευρύτερα γνωστό με τη μορφή ‘Μέση γη’ (Middle-earth) απο τον Τόλκιν, που τη χρησιμοποίησε έντονα στις μυθοπλασίες του. Απεικονίζεται ως ενδιάμεσος κόσμος μεταξύ του ουρανού (Αsgard) και της κόλασης (Hel ή Niflheim). Θεωρείται πως δημιουργήθηκε από την σάρκα και το αίμα του παγωμένου γίγαντα Υμίρ. Η σάρκα του δημιούργησε τη γη και το αίμα του τους ωκεανούς. Συνδέεται με το Άσγκαρ με τη Γέφυρα Bifröst, η οποία φυλάσσεται από τον Heimdall, το ‘Λευκό θεό’ και φύλακα των θεών. Το Midgard απεικονίζεται τοποθετημένο κάπου στη μέση του Παγκόσμιου Δέντρου Yggdrasill και είναι περιστοιχισμένο από έναν κόσμο νερού ή ωκεανού, που είναι αδιεπέραστος. Ο ωκεανός κατοικείται από το γιγάντιο θαλάσσιο ερπετό Γιούουρμυνγκαν (Jormungand), που είναι τόσο μεγάλο που περικυκλώνει ολόκληρο τον κόσμο δαγκώνοντας την ουρά του.

Σύμφωνα με το θρύλο, το Midgard θα καταστραφεί στο Ράϊναρυκ (Ragnaroek), τη μάχη στο τέλος του κόσμου. Ο Jormungand θα βγει από τον ωκεανό και θα δηλητηριάσει τη γη και τη θάλασσα με το δηλητήριό του, προκαλώντας την ανύψωση της θάλασσας, που θα ξεσπάσει στη γη. Η τελική μάχη θα δοθεί στη γιγάντια κοιλάδα του Vigrond, κατά την οποία το Midgard και σχεδόν όλη η ζωη πάνω του θα καταστραφεί, ενώ η γη θα βυθιστεί στη θάλασσα.

Η μοναδικότητα της έννοιας του Ragnaroek (της ‘μοίρας των θεών’) έγκειται στο γεγονός πως οι θεοί μέσω προφητείας γνωρίζουν ήδη τι θα συμβεί: πότε θα διεξαχθεί η μάχη, ποιος θα σκοτωθεί από ποιον κ.λπ. Κατανοούν επίσης την αδυναμία τους να εμποδίσουν τη διεξαγωγή της μάχης. Παρ’ όλα αυτά αντιμετωπίζουν θαρραλέα το σκοτεινό τους πεπρωμένο. Αυτό συνδέεται με τις πολεμικές κοινωνίες των Βίκινγκ, όπου το να πεθάνεις στη μάχη ήταν αξιοθαύμαστο. Η πίστη αυτή μεταφέρθηκε και στο πάνθεόν τους, του οποίου οι θεοί δεν είναι αιώνιοι. Μια μέρα θα σκοτωθούν (τουλάχιστον οι περισσότεροι εξ αυτών) στο Ragnaroek.

____________________________________________________________

Dies Veneris

Παρασκευή, Ημέρα της Αφροδίτης. Αρχαία ονομασία: Αφροδιτώνη.

Η Αφροδίτη είναι ο δεύτερος σε απόσταση απο τον Ήλιο πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος και ο έκτος σε μάζα. Η Αφροδίτη ήταν γνωστή από τους αρχαίους χρόνους, καθώς είναι εύκολα ορατή στον ουρανό. Ονομάζεται Αυγερινός στη λαϊκή γλώσσα. Όταν τον παρατηρούμε με γυμνό μάτι είναι το πιο λαμπερό αντικείμενο στον ουρανό μετά τον Ήλιο και τη Σελήνη. Ο Πυθαγόρας την ονόμαζε “άλλο ήλιο” (Sol Alter) χάρη στην υπέροχη ακτινοβολία της. Πριν αρχίσει να αποκαλείται “Αφροδίτη”, σε προ-ησιοδικές εποχές, ονομαζόταν Εωσφόρος (“που φέρνει το φως”), Φώσφορος και Έσπερος, τέκνο της Αυγής και του Λυκόφωτος.

Τα χρώματα που αντιστοιχούν στην Αφροδίτη είναι: ροζ, πράσινο, σμαραγδί, άσπρο, πορφυρό, γαλαζωπό, γαλακτερό, και γενικά τα λαμπερά, αστραφτερά χρώματα.

“H ζωή ήταν νεκρή και εύθραυστη όταν η Αφροδίτη αναδύθηκε με την πνοή της αναγέννησης. Γεννήθηκε από τους ευγενικούς ανέμους των θαλασσών της Ανατολής και κατέφυγε στο νησί της Κύπρου. Η Θεά ήταν τόσο χαριτωμένη και θελκτική που έτρεξαν οι Ώρες να Τη συναντήσουν και να Την ικετέψουν να μείνει για πάντα. Η Αφροδίτη χαμογέλασε. Η παραμονή Της θα ήταν αιώνια, το έργο Της δεν θα τέλειωνε ποτέ. Διέσχισε την παραλία με τα βότσαλα και περιπλανήθηκε στους λόφους και στις πεδιάδες, αναζητώντας όλα τα ζωντανά πλάσματα. Τα άγγιζε μαγικά με την επιθυμία και τα έστελνε σε χαρούμενα ζευγαρώματα. Ευλογούσε τις μήτρες των θηλυκών, τις φύλαγε όσο αυτές μεγάλωναν και έσβηνε τους πόνους του έρωτα που έφερνε η γέννηση. Η Αφροδίτη ανέσυρε στην επιφάνεια την κρυφή υπόσχεση της ζωής. Κάθε μέρα φιλούσε τη γη με την πρωινή δρόσο. Οι περιπλανήσεις της Θεάς Την έφερναν μακριά, όμως κάθε άνοιξη επέστρεφε με τα περιστέρια Της στην Κύπρο για το ιερό λουτρό Της στην Πάφο. Εκεί την ακολουθούσαν πιστά οι Χάριτές Της: η Άνθιση, η Ανάπτυξη, η Ομορφιά, η Χαρά και η Ακτινοβολία. Τη στεφάνωναν με μυρτιές και έστρωναν ένα μονοπάτι με ροδοπέταλα μπρος στα πόδια Της. Η Αφροδίτη βάδιζε μέσα στη θάλασσα, στους παλλόμενους σεληνιακούς ρυθμούς της παλίρροιας. Κάθε φορά που αναδυόταν με το πνεύμα Της ανανεωμένο, άνθιζε ολόγυρα η Άνοιξη, και όλα τα πλάσματα συμμετείχαν στη χαρά Της. Τα μυστήρια της Αφροδίτης έμειναν, δια μέσου των εποχών, των χρόνων, των τόπων, απαραβίαστα, γιατί μονάχα Εκείνη καταλαβαίνει τον έρωτα που γεννάει τη ζωή.»

(Απόσπασμα από τις “Χαμένες Θεές της Πρώιμης Ελλάδας”, δημοσιευμένο στο esoterica.gr).

Σχεδόν όλοι οι κορυφαίοι μελετητές συναινούν ότι η λατρεία της Αφροδίτης έφθασε αρχικά στην Ελλάδα από την Εγγύ Ανατολή: “Πίσω από τη μορφή της Αφροδίτης στέκει καθαρά η σημιτική θεά της αγάπης, η Ιστάρ-Αστάρτη, θεϊκή σύζυγος του βασιλιά, βασίλισσα του ουρανού και εταίρα ταυτόχρονα”.

Σύμφωνα με το μύθο, η αγάπη της Αφροδίτης για τον Άδωνη τελείωσε τραγικά: η θεά λέγεται ότι βούτηξε από τον βράχο της Λευκάδας, θλιμμένη για τον όμορφο νέο. Ο Gregory Nagy, ένας από τους πρώτους μελετητές του ελληνικού μύθου, ερμηνεύει το άλμα της Αφροδίτης από την άποψη των στερεότυπων κινήσεων του πλανήτη στον ουρανό: “Βουτώντας από τον λευκό βράχο εκείνη [η Σαπφώ] κάνει ό,τι και η Αφροδίτη με τη μορφή του Εσπερινού άστρου, βουτώντας πίσω από το βυθισμένο Ήλιο, για να τον συναντήσει το επόμενο πρωί με τη μορφή του Αυγερινού”.

Στη βαβυλωνιακή παράδοση, η Ιστάρ / Αφροδίτη ήταν γνωστή ως αστέρι του θρήνου. Στην Καναατική παράδοση είναι παροιμιώδεις οι θρήνοι της Ανάτ για τον Βάαλ, ενώ στην αιγυπτιακή παράδοση, η Ίσις περιπλανήθηκε σε όλο τον κόσμο απαρηγόρητη, ψάχνοντας τα υπολείμματα του Όσιρι: «Τον αναζητούσε ακούραστα, πλήρης θρήνων διέσχισε τη γη και δεν ξεκουράστηκε, ώσπου να τον βρει».

Για τους Λατίνους, η Αφροδίτη έγινε Venus (λατ. dies Veneris «ημέρα της Αφροδίτης», στις λατινογενείς γλώσσες: γαλλ. vendredi, ιταλ. venerdi, ισπ. viernes, ρουμ. vineri), Aφροδίτη Αναδυομένη, η Αφρογέννητη Θεά, η Θεία Μητέρα, ταυτόσημη με την Αστάρτη των Φοινίκων και την Ασταρόθ των Εβραίων…’Ολες αυτές οι θεότητες, ονομάζονται Πρωινό ‘Αστρο και Παρθένες της Θάλασσας.

Παρόμοιες παραδόσεις περιβάλλουν τη σκανδιναβική θεά της γονιμότητας Freyja, που μπορεί να θεωρηθεί το αντίστοιχο της Αφροδίτης και της Venus. Freyja σημαίνει κυρία, θηλυκός ηγέτης. Ήταν η θεά της αγάπης, του σεξ και της θελκτικότητας. Ήταν, επίσης, η θεά της οικειότητας και τα δάκρυά της ήταν χρυσά. Πιστευόταν πως ήταν η πιο επιθυμητή από τις θεές εξαιτίας ενός ελκυστικού κοσμήματος, του Brísingamen, για την εύρεση του οποίου αναγκάστηκε να κοιμηθεί με 4 νάνους (!). Ήταν όμως και άγρια θεά: ελεύθερη με τις σεξουαλικές της ορέξεις και μανιώδης όταν υποχρεωνόταν να κάνει κάτι παρά την θέλησή της. Η Freyja οδηγούσε ένα άρμα, το οποίο έσερναν οκτώ γάτες. Ήταν Βασίλισσα των ξωτικών, ενώ οι γίγαντες συνεχώς προσπαθούσαν να την αρπάξουν από τους θεούς. Ήταν κι αυτή κυρίως περιπλανώμενη. “Σαν την Ίσιδα στην αναζήτηση του Όσιρι, σαν την Ιώ και αναρίθμητες άλλες θεές, περιπλανιέται απαρηγόρητη σε αναζήτηση του Óðr”.

Σημ. Στις γερμανικές γλώσσες η ονομασία της ημέρας: (μετάφρ. του λατ. με αντικατάσταση της θεάς Αφροδίτης / Venus από την αντίστοιχη θεά Freia / Freya, σύζυγο του Óðr, καθώς και τη θεά Frigg, σύζυγο του Odin): παλ. σκανδ. frjādagr (> σουηδ. fredag, δαν. fredag, ολλ. vrijdag), παλ. άνω γερμ. frī(j)atag (> γερμ. Freitag), παλ. αγγλ. frīgedæg (> αγγλ. Friday).

Στη Σκανδιναβική μυθολογία, η Frigg ή Frigga πιστευόταν ως ‘η πρώτιστη ανάμεσα στις θεές’, σύζυγος του Odin, βασίλισσα των Æsir και θεά του ουρανού. Το όνομά της σημαίνει ‘αγάπη’ ή ‘αγαπημένη’ (Proto-Germanic *frijjō, cf. Sanskrit priyā “dear woman”). Είναι η θεά του γάμου, της μητρότητας, της γονιμότητας, της αγάπης, της διαχείρισης του νοικοκυριού και των οικιακών τεχνών. Έχει, επίσης, τη δύναμη της προφητείας, μολονότι δεν αποκαλύπτει αυτά που γνωρίζει, και είναι η μόνη, στην οποία ο Odin επιτρέπει να κάθεται στo θρόνο του (Hlidskjalf), και από εκεί να θωρεί το σύμπαν. Σύμφωνα με το μύθο, η Frigg ύφαινε ή περιδίνιζε τα σύννεφα, και σε ορισμένα μέρη της Σκανδιναβίας, ο αστερισμός γνωστός ως ‘Ζώνη του Ωρίωνα’ ονομάζεται ‘ρόκα της Frigg’ (Friggerock).

______________________________________________________________

Dies Saturnis

Σάββατο, Hμέρα του Κρόνου. Αρχαία ονομασία: Κρονιώνη.

Ο Κρόνος είναι ο έκτος πλανήτης από τον Ήλιο και ο δεύτερος μεγαλύτερος του Ηλιακού Συστήματος μετά το Δία. Για αιώνες τον θεωρούσαν τον τελευταίο (εξώτατο) πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος, καθώς είναι γνωστός από την αρχαιότητα. Ανήκει στους λεγόμενους γίγαντες αερίων. Παρά το μέγεθός του, η πυκνότητά του είναι χαμηλότερη από αυτή του Δία και από αυτή του νερού· αν υπήρχε μια δεξαμενή αρκετά μεγάλη ώστε να μπει μέσα ο Κρόνος, τότε θα επέπλεε. 47 δορυφόροι διαφόρων μεγεθών διαγράφουν την τροχιά τους γύρω από τον Κρόνο. Οι εντυπωσιακοί του δακτύλιοι παρατηρήθηκαν για πρώτη φορά από τον Γαλιλαίο το 1610 και η προέλευσή τους είναι άγνωστη. Πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν από μεγάλους δορυφόρους (φεγγάρια) που περιστρέφονταν γύρω από τον πλανήτη και θρυμματίστηκαν από την πρόσκρουσή τους με κομήτες και μετεωροειδείς. Η σύνθεσή τους δε μας είναι γνωστή, αλλά δείχνουν να έχουν σημαντικές ποσότητες πάγου. Πιστεύεται ότι δημιουργήθηκαν σχετικά ‘πρόσφατα’ (μιλώντας με αστρονομικές χρονικές κλίμακες) και ότι κάποια στιγμή θα διαλυθούν.

Ο Dante Alighieri είχε συσχετίσει τον Κρόνο με την ελευθέρια τέχνη (ars liberalis) της ‘astronomia’ (και μ’αυτό τον όρο εννοούσε την αστρονομία και την αστρολογία). Στη βαβυλωνιακή αστρολογία, ο θεός που αντιστοιχούσε στον Κρόνο ονομαζόταν ‘Νινίμπ’ και το ουράνιο σώμα του ‘Φαίνων’. Στη σύγχρονη αστρολογία, ο Κρόνος συνδέεται με αρνητικές έννοιες και παραπέμπει σε περιορισμούς, αποκρυσταλλωμένες δομές και θλίψη. Στην ινδική αστρολογία, ο Κρόνος ονομάζεται ‘Shani’ ή ‘Sani’ και θεωρείται ως φέρων κακή τύχη. Η αντίστοιχη ονομασία της ημέρας στα ινδικά είναι ‘Shanivar’.

Τα χρώματα που αντιστοιχούν στον Κρόνο είναι: μαύρο, γκρι, πράσινο, καστανό, το χρώμα του μόλυβδου, οι αποχρώσεις και το χρώμα του ξύλου, αλλά και οι σκούρες αποχρώσεις.Ως γνωστό, στην ελληνική μυθολογία ο Κρόνος ήταν γιος του Ουρανού και της Γαίας, ο μικρότερος σε ηλικία και δύναμη απ’ τους Τιτάνες, αλλά ο πιο πονηρός και φιλόδοξος. Ανέτρεψε τον πατέρα του με τη βοήθεια της μητέρας του, αλλά φοβούμενος την ίδια μοίρα κατέπινε τα παιδιά του. Η γυναίκα του και αδελφή του, Ρέα, έκρυψε το τελευταίο τους παιδί, το Δία, κι αυτός όταν μεγάλωσε τα ελευθέρωσε. Σε μια σειρά από μάχες που κράτησαν 10 χρόνια (Τιτανομαχία), ο Κρόνος και οι Τιτάνες σύμμαχοί του νικήθηκαν. Οι Τιτάνες φυλακίστηκαν στα Τάρταρα, ενώ ο Κρόνος τράπηκε σε φυγή. Η ονομασία ‘Κρόνος’ είναι αβέβαιης ετυμολογίας. Η Wikipedia κάνει ένα συσχετισμό με τη λέξη ‘horned’, που, όπως λέει, ίσως υποδηλώνει κάποια σχέση με τον Kroni, δαίμονα και αρχέγονη εκδήλωση του Κακού στην ινδική μυθολογία, ή με τη σημιτική θεότητα El (‘θεός’), ή τέλος με τη δική μας λέξη ‘χρόνος’.

Στα λατινικά, η ημέρα πήρε το όνομά της από το ρωμαϊκό θεό Saturnus (dies Saturni), θεό της γεωργίας, ο οποίος ταυτίζεται με τον Κρόνο στην ελληνική μυθολογία. Για τους Βρετανούς, η ημέρα ‘Saturday’ είναι η μοναδική που έχει κρατήσει τις ρωμαϊκές της ρίζες από τον Saturnus, καθώς οι περισσότερες ημέρες τους πήραν ονόματα θεοτήτων των Σαξόνων. Η Wikipedia, επίσης, αναφέρει ότι μπορεί να υπάρχει κάποια σχέση του ‘Saturday’ με το αγγλοσαξωνικό “Saeter daegv”, καθώς ο Saeter (“Saturn”) θεωρούνταν το αντίστοιχο του Loki των βορείων γερμανικών φύλων (γερμανικές γλώσσες (B): παλ. κάτω γερμ. sœterdœg (μετάφρ. τού λατ.) > αγγλ. Saturday, ολλ. zaterdag. Αλλά, επίσης, στις γερμανικές γλώσσες (Γ): παλ. σκανδ. laugardagr «ημέρα τού λουτρού» (είτε ως εθίμου είτε προς τιμήν ορισμένης θεότητας) > σουηδ. lördag, ισλ. laugardagur, δαν. lørdag…)

Οι Ρωμαίοι λάτρευαν τον Saturnus πριν δεχθούν την επιρροή του ελληνικού πολιτισμού. Ήταν μία απ’ τις θεότητες ‘numina’ που σημαίνει ‘δυνάμεις’ ή ‘επιθυμίες’. Προς τιμή του, κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, στην αρχαιότητα, πραγματοποιούνταν τα ‘Saturnalia’, ως ανάμνηση της Χρυσής Εποχής της ανθρωπότητας, μιας μυθικής εποχής που άρχοντας ήταν ο Saturnus. Στα ‘Saturnalia’ οι ρόλοι αφέντη και δούλου αντιστρέφονταν, οι ηθικοί περιορισμοί χαλάρωναν και οι εθιμοτυπικοί κανόνες παραβλέπονταν. Οι εορτασμοί ‘Saturnalia’ και ‘Lupercalia’ (προς τιμή του Faunus, παγανιστικής θεότητας της γονιμότητας και των δασών) θεωρούνται πρόδρομοι του καρναβαλιού.

Τώρα, αν θέλουμε να δούμε την προέλευση του δικού μας ‘Σαββάτου’, θα φύγουμε από το πλανητικό / αστρολογικό ημερολόγιο και θα πάμε στο εβραϊκό. Για τους Εβραίους, ο ιερός ρυθμός της εβδομάδας συσχετίστηκε με τη δραστηριότητα του δημιουργού Θεού και την ιερή ανάπαυσή του μετά την έκτη μέρα της Δημιουργίας (Γέν. 2:2). Το γεγονός αυτό οδήγησε στην αργία του Σαββάτου που εμφανίζεται ήδη στα αρχαιότερα κείμενα του ιουδαϊκού Νόμου (Έξ. 20:8) και στην Παλαιά Διαθήκη. Το εβραϊκό ημερολόγιο είχε ως σημείο αναφοράς το Σάββατο (εβρ. שׁבת ‘ανάπαυση’) και αριθμούσε τις ημέρες με βάση αυτό. Ως αποτέλεσμα, η ελληνιστική λέξη ‘σάββατον’ δήλωνε την ‘ημέρα του Σαββάτου’, το ‘έβδομο έτος αγραναπαύσεως’, αλλά και ολόκληρη την επταήμερη ‘εβδομάδα’. Εφόσον το Σάββατο αποτελούσε σημείο αναφοράς στο εβραϊκό ημερολόγιο, εύκολα κατανοούμε γιατί οι υπόλοιπες ημέρες κατονομάζονταν (στην ελληνιστική Κοινή) με αυτήν ως επίκεντρο: μία σαββάτων, δευτέρα σαββάτων, τρίτη σαββάτων…, ενώ η ημέρα πριν από το Σάββατο αποκλήθηκε αρχικώς ‘προσάββατον’ και κατόπιν ‘Παρασκευή’ (προετοιμασία για το Σάββατο).

_____________________________________________________________

Dies Solis

Κυριακή, Ημέρα του Ήλιου. Αρχαία ονομασία: ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ.

Ως γνωστό, ο Ήλιος είναι το κοντινότερο στην Γη άστρο. Η θερμοκρασία του φθάνει τους 20 εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου. Πρόκειται για ένα τεράστιο θερμοπυρηνικό αντιδραστήρα που μετατρέπει το υδρογόνο σε ήλιο. Κάθε δευτερόλεπτο που περνάει περίπου 655 εκατομμύρια τόνοι υδρογόνου (από τη μάζα του ήλιου) μετατρέπονται σε 650 εκατομμύρια τόνοι ηλίου He (που συνεχίζουν να αποτελούν μάζα του Ήλιου). Από τη διαφορά αυτή 4,6 εκατομμύρια τόνοι μετατρέπονται σε ενέργεια. Σε κάθε δευτερόλεπτο ο Ήλιος εκπέμπει τόση ενέργεια όση θα έδινε μια έκρηξη 4 δισεκατομμυρίων βομβών υδρογόνου των 100 μεγατόνων η κάθε μία. Παρόλο όμως που χάνει τόση μάζα, είναι τόσο πολύ τεράστιος που και δισεκατομμύρια χρόνια να περάσουν θά χάσει μόλις το ένα εκατοστό της μάζας του. Ωστόσο, εκτιμάται πως σε 4 με 5 δισεκατομμύρια έτη, με την εξάντληση των αποθεμάτων υδρογόνου και τη μεταστοιχείωσή τους σε ήλιο και κατόπιν σε βαρύτερα στοιχεία, θα αρχίσει να διαστέλλεται σχηματίζοντας έναν κόκκινο γίγαντα. Μετά τη φάση του κόκκινου γίγαντα, ο Ήλιος θα γίνει ένας άσπρος νάνος, ο οποίος θα ψύχεται για τα επόμενα 5 δισεκατομμύρια έτη.

Τα χρώματα που αντιστοιχούν στον Ήλιο είναι, φυσικά τα: κίτρινο, κίτρινο προς το πορφυρό, χρυσό, κόκκινο, πορτοκαλί και πορφυρό.

Sol ήταν το όνομα ή η προσωποποίηση του ηλίου στα Λατινικά. Sol Invictus (“Αήττητος Ήλιος”) ή, πληρέστερα Deus Sol Invictus (“ο Αήττητος Θεός του Ήλιου”) ήταν θρησκευτικός τίτλος που είχε δοθεί σε τρεις τουλάχιστον διαφορετικές ρωμαϊκές θεότητες στην ύστερη περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: Elagabalus Sol Invictus ή El Gabal, Mithras, και Sol. Οι Σκανδιναβοί στο πρόσωπο του Ήλιου λάτρευαν μια θεά, τη Sól. Οι Ινδοί, πάλι, λάτρευαν τον Ravi, βεδικό θεό του Ήλιου, γι’ αυτό και ονόμασαν τη σημερινή ημέρα Ravivar.

Το αντίστοιχο, φυσικά, στην ελληνική μυθολογία ήταν ο θεός Ήλιος, τον οποίο ο Όμηρος αντιστοιχεί στον ηλιακό Τιτάνα Υπερίωνα. Ο Ήλιος οδηγούσε το πύρινο άρμα του στον ουρανό. Έχει δύο αδελφές, την θεά του φεγγαριού Σελήνη και της θεά της αυγής Ηώ. Φοίβος, φωτοβόλος δηλαδή, ήταν η προσωνυμία του Ηλίου, η ίδια με του θεού Απόλλωνα. Κατά την εξέλιξη του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού, οι ηλιακές ιδιότητες αποδόθηκαν στο θεό Απόλλωνα.

_____________________________________________________________

Γενικά, για το πλανητικό ημερολόγιο:

Στην Πτολεμαϊκή Αιγυπτιακή αστρολογία, κάθε ώρα της ημέρας βρισκόταν υπό την επίδραση ενός από τους επτά πλανήτες: Κρόνος, Δίας, Άρης, Ήλιος, Αφροδίτη, Ερμής και Σελήνη. Ο πλανήτης που ‘βασίλευε’ την πρώτη ώρα της εκάστοτε μέρας έδινε το όνομά του σ’αυτή τη μέρα της εβδομάδας. Η σειρά των πλανητών δεν ήταν αυθαίρετη αλλά σχετιζόταν με τη θεωρία της αρμονίας των σφαιρών, που συνήρπαζε πολλούς φιλοσόφους της Αρχαιότητας και του Μεσαίωνα και σύμφωνα με την οποία κάθε ουράνιο σώμα περιστρεφόμενο παράγει συγκεκριμένο ήχο – εκτός από τη Γη που λογαριαζόταν ακίνητη. Ο Βοήθιος ταύτιζε τη Σελήνη με το (σημερινό) ρε, τον Ερμή με το ντο, την Αφροδίτη με το σι, τον Ήλιο με το λα, τον Άρη με το σολ, τον Δία με το φα και τον Κρόνο με το μι. Αν διατάξουμε τις επτά νότες σε διαστήματα τετάρτης, λαμβάνουμε τη σειρά των ημερών της εβδομάδας:

La (Ήλιος, Dies Solis)
Re (Σελήνη, Dies Lunae)
Sol (Άρης, Dies Martis)
Do (Ερμής, Dies Mercurii)
Fa (Δίας, Dies Jovis)
Si (Αφροδίτη, Dies Veneris)
Mi (Κρόνος, Dies Saturni)

Πηγή: Wikipedia

Σημ. Τα σχετικά άρθρα στην ελληνική Wikipedia είναι του κ. Θεόδωρου Μωυσιάδη, Δρ. Γλωσσολογίας στο Κέντρο Λεξικολογίας του Παν/μίου Αθηνών. Τον ευχαριστώ πολύ για την ανατροφοδότησή του.